سدر

Zizyphus Spina- Christi

سدر یا کنار گیاهی است از خانواده رامناسه (Rhamnaceae) که بومی جنوب ایران می‌باشد، میوه‌های آن را به مصرف خوراکی می‌رسانند و برگها را پس از خشک کردن و پودر نمودن، جهت شستشوی مو و بدن به کار می‌برند. برگ سدر علاوه بر تانن و استرول‌های گیاهی مانند بتاسیتوسترول و بتاسیتوسترول گلوکزید، دارای ساپونین ابلین لاکتون، اکسلات کلسیم، پتاسیم، آهن، منیزیم و فسفر می‌باشد.
تانن، پوست سر را تقویت می‌کند
ابلین لاکتون، عامل کف کنندگی برگ سدر به شمار می‌رود و از دسته ساپرنین‌های استروئیدی است و به علت فراوانی در برگ سدر می‌تواند به عنوان ماده اولیه برای تهیه هورمونهای استروئیدی به کار رود.
ساپونین موجود در سدر از قدرت پاک کنندگی بالایی برخوردار است...

خواص و موارد مصرف سدر:

• برگ سدر دارای تانن و استرول های گیاهی و ساپونین است که عامل کف کنندگی آن به شمار می رود، بنابراین می توان از سدر به جای صابون جهت شست و شوی موی سر و بدن استفاده نمود.
• سدر در درمان برخی از عفونتها و بیماریها ی پوستی اثر شگرفی از خود نشان داده است.
• پودر سدر به رنگ سبز روشن و مزه آن تلخ است که در آب لعاب و کف تولید می کند و از خاصیت ضد عفونی کنندگی برخوردار است و می توان جهت بهبود زخمها از آن استفاده نمود
• سدر چون اثر تحریک کننده ندارد ، در موارد ریزش مو ی سر به علت حساسیت پوست سر و بر اثر استفاده از برخی صابونها ، می توان آن را مورد استفاده قرار داد
• سدر در تقویت موی سر و دفع شوره آ ن مؤثر است.
• سدر دارای خاصیت پایین آورنده قند خون می باشد
کسانی که بدن خود را با سدر می شویند به خوبی می توانندتغییرات درجه حرارت را تحمل نمایند.

ارزش دارویی و غذایی:

درخت کنار ارزش دارویی و غذایی بسیار دارد. از روزگار پیشین میوه کنار را به عنوان غذا و دارو استفاده می‌کردند. امروزه نیز در سراسر خوزستان، کرمان، کرانه‌های خلیج فارس و دریای عمان و در خارج از ایران، در هند و آفریقا که درخت کنار می‌روید، مردم میوه‌های تازه آن را می‌خورند و در میان عشایر خوزستان مصرف آرد کنار به منزله یک ماده غذایی مرسوم است.

چوب کنار:

چوب کنار قابلیت انحنا و انعطاف دارد و از آن برای حمل بار استفاده می‌کنند. از چوب کنار برای سوخت نیز استفاده می‌شود. اگر چوب کنار را در آب بجوشانید و عصاره آبکی آن را تهیه کنید، دارای اسید زیزیفوتانیک و یک ماده سرخ رنگ خواهد شد که در قدیم برای رنگ کردن مو از آن استفاده می‌کردند.

فهرست منابع:

1- آئینه چی، یعقوب- مفردات پزشکی و گیاهان دارویی ایران- چاپ دوم انتشارات دانشگاه تهران 1370.
2- روح بخش، عباس- ویژه نامه مو (صنایع بهداشتی و آرایشی).